Basikal di Lebuh Raya: Apa Kata Undang-Undang Malaysia?

Adakah anda tahu bahawa anda boleh didenda atau dipenjara jika berbasikal di lebuh raya tanpa kebenaran? Jom faham peraturan sebenar JPJ & risiko aktiviti basikal lajak yang ramai terlepas pandang!

Kes Basikal Lajak & Tragedi Jalan Lingkaran Dalam

Masih ingat kes kemalangan tragis  yang meragut nyawa 8 remaja penunggang basikal lajak di Johor Bahru? Insiden ini berlaku di Jalan Lingkaran Dalam, sebuah laluan persekutuan sepanjang 4.6 kilometer yang juga dikategorikan sebagai lebuh raya lingkaran.

Baru-baru ini, Mahkamah Tinggi menjatuhkan hukuman penjara 6 tahun dan denda RM6,000 kepada pemandu wanita yang terbabit, kesalahan jalan raya kerana memandu secara melulu. Keputusan ini mencetuskan perdebatan hangat di media sosial — ada yang menyokong pemandu, dan ada juga menyebelahi keluarga mangsa.

Insiden ini turut dikenali sebagai tragedi basikal lajak yang membuka mata masyarakat terhadap isu keselamatan dan penguatkuasaan undang-undang.

Adakah Berbasikal di Lebuh Raya Dibenarkan di Malaysia?

Jawapan ringkas: Tidak.

Menurut Polis Diraja Malaysia (PDRM) dan Lembaga Lebuhraya Malaysia (LLM), berbasikal di lebuh raya adalah dilarang kecuali dengan kebenaran bertulis. Malah, beberapa lebuh raya seperti LATAR dan SMART Tunnel turut melarang sepenuhnya kemasukan basikal.

Undang-Undang & Denda Berbasikal di Lebuh Raya

Jika anda berkeras mahu menunggang basikal di lebuh raya, anda boleh dikenakan tindakan di bawah:

• Seksyen 54(1) Akta Pengangkutan Jalan 1987 –  (Menunggang secara melulu boleh dihukum denda RM1,000 – RM5,000 atau penjara sehingga 12 bulan.)
• Seksyen 79(2) Akta Pengangkutan Jalan 1987 –  (Gagal mematuhi papan tanda larangan boleh didenda RM300 – RM2,000.)
• Seksyen 112(3) Akta yang sama – (Polis berhak menyita basikal jika melakukan kesalahan.)

Perkara ini termasuk dalam kategori akta undang undang jalan raya dan tertakluk di bawah peraturan jalan raya sedia ada.

Apa Kata Undang-Undang Tentang Jalan Lingkaran?

Ada yang menyatakan Jalan Lingkaran Dalam bukan lebuh raya sebenar, tetapi lebih kepada jalan bandar. Maka berbasikal di situ mungkin tidak salah. Namun, perlu diingat:

Berbasikal lajak jam 3 pagi tanpa pengawasan ibu bapa adalah berisiko tinggi dan merupakan perkara yang tidak wajar. Ini jelas melanggar undang undang berbasikal dan boleh mengancam keselamatan penunggang basikal.

Isu Kanak-Kanak & Basikal Lajak: Siapa Bertanggungjawab?

Menurut Akta Kanak-Kanak 2001, sesiapa di bawah umur 18 tahun dikira sebagai kanak-kanak. Maka, ibu bapa dan penjaga bertanggungjawab penuh terhadap keselamatan mereka. Kegiatan basikal lajak, terutama pada waktu malam, mendedahkan kanak-kanak kepada risiko kemalangan basikal lajak dan jenayah.
 

Peraturan Wajib Penunggang Basikal di Jalan Raya

Majlis Keselamatan Negara (MKN)  menggariskan beberapa panduan atau peraturan basikal di jalan raya:

• Tunggang di lorong atau laluan basikal atau kiri jalan
• Pasang lampu & pakai jaket reflektif waktu malam
• Jangan guna telefon atau berbual semasa menunggang
• Beri isyarat tangan sebelum tukar arah
• Elak jalan sunyi jika berkayuh sendirian
• Jarak selamat antara kenderaan lain
• Pergerakan berkumpulan secara sebaris
• Patuhi semua papan tanda, undang-undang trafik & peraturan jalan raya

Statistik Kemalangan Melibatkan Penunggang Basikal (2023)

Menurut statistik kemalangan JSPT Bukit Aman (Jan – Sept 2023):

• 150 kes kemalangan melibatkan penunggang basikal
• 71 kes kematian
• 24 cedera parah, 55 cedera ringan

Penutup: Elak Risiko, Patuhi Undang-Undang

Aktiviti berbasikal memang sihat dan menyeronokkan, tetapi menunggang di lebuh raya tanpa kebenaran bukan sahaja melanggar Akta Pengangkutan Jalan 1987 – malah boleh meragut nyawa.

Jauhkan anak-anak daripada aktiviti basikal lajak dan pastikan keselamatan penunggang basikal sentiasa diutamakan. Jangan lupa untuk pakai helmet dan patuhi semua peraturan jalan raya.

Soalan Lazim (FAQ)

Q: Bolehkah berbasikal di lebuh raya di Malaysia?
A: Tidak dibenarkan, kecuali jika mendapat kebenaran khas daripada Polis Diraja Malaysia (PDRM) dan Lembaga Lebuhraya Malaysia (LLM). Jika berbasikal tanpa kebenaran, anda boleh dikenakan denda atau penjara di bawah Akta Pengangkutan Jalan 1987.

Q: Apa denda jika menunggang basikal di lebuh raya?
A: Penunggang boleh dikenakan:

• Denda RM1,000 – RM5,000
• Penjara hingga 12 bulan
• Basikal disita jika melakukan kesalahan berulang atau menunggang secara berbahaya

Q : Adakah Jalan Lingkaran Dalam Johor dikira lebuh raya?
A: Jalan Lingkaran Dalam ialah laluan persekutuan dan rangkaian lebuh raya lingkaran bandar, jadi ia tertakluk kepada peraturan jalan raya yang ketat, termasuk larangan berbasikal jika ada papan tanda berkaitan. 

Q : Apa itu basikal lajak dan kenapa ia berbahaya?
A: Basikal lajak ialah basikal yang diubah suai secara tidak sah untuk laju dan biasanya ditunggang oleh kanak-kanak tanpa alat keselamatan. Ia sangat berbahaya kerana tidak stabil, tiada brek yang baik dan sering ditunggang secara melulu.

Q : Bolehkah kanak-kanak berbasikal di jalan raya?
A: Secara umum boleh, tetapi mestilah dengan pemantauan ibu bapa, mengikut undang-undang, dan bukan di lebuh raya atau jalan berbahaya. Paling penting, pastikan mereka memakai helmet dan lampu keselamatan.

Q : Apakah peraturan keselamatan untuk penunggang basikal di Malaysia?
A: Antara peraturan utama:

• Tunggang di sebelah kiri jalan
• Jangan guna telefon ketika berbasikal
• Pakai helmet & jaket reflektif
• Pasang lampu waktu malam
• Patuhi semua papan tanda & isyarat lalu lintas

Q : Apakah yang dimaksudkan dengan undang undang berbasikal di Malaysia?
A: Ia merujuk kepada larangan, syarat dan peraturan yang ditetapkan dalam Akta Pengangkutan Jalan 1987, termasuk seksyen 79 2 Akta Pengangkutan Jalan 1987 yang melarang penunggang basikal melanggar papan tanda larangan.

Q: Adakah semua jenis laluan dibenarkan untuk berbasikal?
A: Tidak. Hanya laluan tertentu yang mempunyai laluan basikal dibenarkan. Elakkan SMART Tunnel dan lebuh raya seperti Jalan Lingkaran Dalam tanpa kebenaran.

Q: Apakah jenis tips berbasikal yang boleh diamalkan untuk keselamatan?
A: Antaranya ialah:

• Elak berbasikal di kawasan gelap atau berbahaya
• Pastikan brek berfungsi
• Pakai helmet setiap kali menunggang
• Guna lampu & pakaian cerah (ini semua adalah sebahagian daripada tips berbasikal penting)

Q: Siapa yang bertanggungjawab jika berlaku kemalangan basikal lajak?
A: Bergantung kepada keadaan, namun ibu bapa boleh dipertanggungjawabkan. Kes melibatkan kemalangan basikal lajak boleh disiasat oleh pihak Polis Diraja Malaysia (PDRM).